Ile jest złota w Twoim pierścionku? Promil i karat czyli próby złota i srebra.

Posted by in Jubilerstwo

Każda biżuteria wykonana ze złota i srebra posiada swoje oznaczenie, ale czym ono właściwie jest?

W tym wpisie dowiesz się:

  • co to jest promil, karat i próba
  • co oznaczają próby złota i srebra
  • ile karatów i promili ma czyste złoto
  • jak to wszystko przeliczać

Każdy z nas posiada przedmioty ze srebra lub złota. Dzięki temu wpisowi będziesz wiedział jaka jest ich wartość i z czego właściwie się składają.

Aby biżuteria wykonana ze złota lub srebra trafiła do obrotu musi być oznaczona cechami probierczymi lub musi zostać sprawdzona przez urząd probierczy[1], czyli Główny Urząd Miar będący odpowiedzialnym za badanie i cechowanie wyrobów z metali takich ja złoto, srebro czy platyna wprowadzanych do obrotu na terytorium Polski.

cechy srebra i złota

graf. polskie cechy probiercze

Cecha probiercza[2] jest prawnie chronionym znakiem urzędowym, który znajduje się na biżuterii wykonanej z metali szlachetnych, ale co właściwie oznaczają te wszystkie cyferki, karaty i promile?

Zacznijmy od tego, że złoto i srebro w stanie czystym są zbyt miękkie – dlatego łączy się je z ligurą, czyli stopami innych metali, np. miedzi, zmieniając ich właściwości oraz kolor[3].

Próby mówią nam więc ile w wyrobie znajduje się czystego złota lub czystego srebra.

Próbę wyraża się w promilach lub karatach.

Złoto zawierające 1000 promili to czyste złoto, czyli 24 karatowe.

Jeden karat to 41,6 promili. Jeden karat oznacza, że zawartość czystego złota w stopie to stosunek 1 do 24.

Najpopularniejszym stopem jest złoto próby 750, czyli 18 karatowe. Oznacza to, że na kilogram stopu przypada 750 g czystego złota i 250 g innych metali.

Najpopularniejszy stop srebra natomiast to stop próby 925. Proporcje w tej próbie to zazwyczaj 925 gramów czystego srebra do 75 gramów miedzi.

Im niższe próby, tym biżuteria będzie mniej odporna na utlenianie, czyli na pojawienie się tego czarnego nalotu, który obserwujemy na biżuterii ze srebra i innych metali, na szczęście tak powstałego nalotu można się pozbyć oddając swoją biżuterię do odnowienia.

oksydowane

fot. oksydowane srebro

Ciemne srebro uzyskuje się oksydując celowo biżuterię, czyli doprowadzając do kontaktu, np. z kwasem siarkowym. Pot człowieka i powietrze również zawiera siarkę, dlatego biżuteria ze srebra ciemnieje z czasem. To naturalny proces.

pallad

fot. Pallad

Białe złoto różni się tylko stopami ligury, z których głównym z metali jest Pallad.

Aby sprawdzić próbę stopu naszego przedmiotu możemy pobawić się w małego chemika w domu z cieczami, kamieniami probierczymi i materiałem wzorcowym lub szarpnąć się na niezbyt kosztowną analizę w specjalistycznym laboratorium.

Teraz już wybierając biżuterię ze złota i srebra będziesz wiedział czym się kierować (oprócz ceny i wyglądu). Dokonasz lepszych wyborów i dzięki wiedzy którą Ci przekazałam w tym wpisie – zaoszczędzisz.

 

Jeżeli chcesz odnowić swoją biżuterię, czytaj dalej.

Zajmę się Twoją biżuterią tutaj – Odnawianie Biżuterii Kraków

 

 

 

Więcej informacji pod linkami:

http://www.gum.gov.pl/pl/oup_krakow/cechy_probiercze/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Probiernictwo

[1] Urząd probiorczy bip.gum.gov.pl

[2] Dziennik Ustaw Nr. 92 Ustawa 529 Prawo probiercze

[3] Carles Codina, Kurs Jubilerstwa Podstawowe Techniki, Studio Ilona-Art, Warszawa 2012